Biết cách dùng Ngũ uẩn, dữ kiện và câu chuyện, Ái và Thủ để quán một sự kiện trong ngày.
Thực hành Bát Nhã hằng ngày
Bài quán sáng 5 phút
Đọc chậm:
Thân này do duyên mà có.
Cảm giác này do duyên mà sinh.
Suy nghĩ này do duyên mà thành.
Ý muốn này do duyên mà khởi.
Sự nhận biết này cũng tùy điều kiện mà hiện.
Không có cái nào đứng riêng một mình.
Không có cái nào cố định để gọi là tôi.
Vì không cố định nên mọi thứ có thể chuyển hóa.
Thấy rõ thì bớt chấp.
Bớt chấp thì bớt mắc.
Bớt mắc thì bớt sợ.
Bớt sợ thì tâm nhẹ và sáng hơn.
Khi cảm xúc mạnh xuất hiện
Hỏi năm câu:
- Sắc: Thân và hoàn cảnh vật chất đang thế nào?
- Thọ: Dễ chịu, khó chịu hay trung tính?
- Tưởng: Tâm đang gọi chuyện này là gì?
- Hành: Tâm đang muốn làm gì?
- Thức: Điều gì đang được biết?
Sau đó hỏi:
Điều nào là dữ kiện?
Điều nào là câu chuyện tâm đang thêm vào?
Tôi có cần biến tất cả những thứ này thành “tôi” hay “của tôi” không?
Khi sợ hãi
Hỏi:
Tôi đang sợ mất cái gì?
Tôi đã gắn cái đó với “tôi” như thế nào?
Nếu thứ đó thay đổi, điều gì thực sự thay đổi và điều gì chỉ là câu chuyện về cái tôi?
Khi được khen
Nhìn Thọ dễ chịu.
Nhìn Hành muốn giữ lời khen.
Nhìn Tưởng muốn dựng thành:
“Tôi giỏi.”
Nhắc:
Có kết quả tốt do nhiều duyên hội tụ.
Khi bị chê
Nhìn Thọ khó chịu.
Nhìn Tưởng:
“Họ coi thường tôi.”
Nhìn Hành:
muốn phản bác.
Nhắc:
Ý nghĩ đang có nhưng chưa chắc là toàn bộ sự thật.
Bài quán tối 5 phút
Nhớ lại một sự kiện trong ngày khiến tâm động mạnh.
Ghi:
Sự kiện: Điều gì đã xảy ra?
Sắc: Thân phản ứng thế nào?
Thọ: Dễ chịu, khó chịu hay trung tính?
Tưởng: Tâm gán nghĩa gì?
Hành: Tâm muốn làm gì?
Thức: Điều gì được nhận biết?
Ái: Tôi muốn kéo về hay đẩy đi điều gì?
Thủ: Tôi đã nắm điều gì quá chặt?
Bài học: Nếu gặp lại, tôi có thể thấy sớm hơn ở mắt xích nào?
Câu nhắc
Thấy.
Không dính.
Không chạy.
Không nắm.
Tiếp tục đi.
Khi cảm xúc mạnh xuất hiện, mục tiêu là làm nó biến mất ngay hay nhìn rõ tiến trình của nó?
Nhìn rõ tiến trình. Ép cảm xúc biến mất có thể trở thành một dạng chống đối mới; thấy rõ tạo khoảng tự do để chọn cách hành động sáng hơn.